Meer trekkracht met de juiste techniek
Soms heb je meer trekkracht nodig dan je lier in een rechte lijn kan leveren. Misschien is de afstand te kort, de hoek verkeerd, of het gewicht te hoog voor een enkele lijn. In al deze situaties bieden takeltechnieken met schijfblokken de oplossing.
Met een schijfblok (ook wel klapblok of snatch block) verdubbel je effectief de trekkracht van je lier — en met twee schijfblokken verdrievoudig je deze. In dit artikel leggen we de drie basistechnieken uit.
Veiligheid eerst: Blijf altijd met de handen weg bij de lierkabel, haaklus, de haak en de kabelgeleider-opening tijdens het opbouwen en gebruiken van takelsystemen.
Wanneer gebruik je welke techniek?
| Techniek | Trekkracht | Gebruik wanneer |
|---|---|---|
| Enkele lijn | 1x nominaal | Standaard berging, voldoende trekkracht |
| Dubbele lijn | ~2x nominaal | Zwaardere last, of trekrichting wijzigen |
| Driedubbele lijn | ~3x nominaal | Maximale trekkracht nodig, zeer zware berging |
Let op: Bij een dubbele of driedubbele lijn halveert of verdriedelt de snelheid waarmee de kabel wordt opgewikkeld. Je wint trekkracht, maar verliest snelheid.
Techniek 1: Enkele lijn (standaard)
De eenvoudigste opstelling. Je trekt rechtstreeks van de lier naar het ankerpunt.
Opbouw
- Wikkel voldoende staalkabel af om het ankerpunt te bereiken
- Haal de lierhaak los en bevestig de haaklus
- Bevestig de lierhaak aan het ankerpunt met een boomstambeschermer of ketting
- Bevestig de harpsluiting aan de twee uiteinden van de band of ketting en door de kabellus
- Zet de pen niet te vast (vast en dan 1/2 slag terug)
Wanneer volstaat een enkele lijn?
- De last valt binnen de nominale capaciteit van je lier
- Het ankerpunt ligt redelijk recht voor de lier
- Er is voldoende kabel beschikbaar
Techniek 2: Dubbele lijn
Bij een dubbele lijn leid je de kabel via een schijfblok bij het ankerpunt, waarna de kabel terugloopt naar je eigen voertuig. Dit verdubbelt de trekkracht.
Opbouw stap voor stap
- Bevestig het schijfblok aan het ankerpunt met een boomstambeschermer of ketting en een harpsluiting
- Wikkel voldoende kabel af om de lierhaak vrij te maken
- Bevestig de haak aan het chassis van je voertuig (sleepoog) en leid de kabel door het schijfblok
- Ontkoppel de koppeling en trek met behulp van het schijfblok voldoende kabel uit om je ankerpunt te bereiken
- Bevestig de haak niet aan de lier zelf — altijd aan een stevig punt op het voertuig
Voordelen van de dubbele lijn
- Dubbele trekkracht ten opzichte van een enkele lijn
- Minder kabellagen op de trommel, wat de effectieve trekkracht nog verder verhoogt
- Trekrichting wijzigen door het schijfblok op een ander punt te plaatsen
Aandachtspunten
- De kabel loopt nu twee keer tussen lier en ankerpunt — je hebt dus de dubbele kabellengte nodig
- De opwikkelsnelheid halveert
- Zorg dat het schijfblok vrij kan draaien en niet klemt
Techniek 3: Driedubbele lijn
Voor maximale trekkracht gebruik je twee schijfblokken: één bij het ankerpunt en één bij je voertuig. De kabel loopt drie keer heen en weer.
Opbouw stap voor stap
- Selecteer een stevige bevestigingsplaats op je voertuig voor het tweede schijfblok en de harpsluiting met schroefpen
- Zorg voor een hoek van 90° met de lier en leid de staalkabel naar het eerste ankerpunt en door het schijfblok
- Leid de kabel terug naar het voertuig, door het schijfblok bij het voertuig
- Bevestig het schijfblok met de harpsluiting aan het voertuig, zo dicht mogelijk bij de lier
- Leid de kabel nu naar het laatste ankerpunt
Wanneer een driedubbele lijn?
- Het gewicht overschrijdt ruim de nominale capaciteit van een enkele lijn
- Je wilt een maximale veiligheidsmarge bij een kritieke berging
- De afstand is kort genoeg voor de drievoudige kabellengte
De trekrichting veranderen
Bij alle lierwerkzaamheden moet worden gezorgd voor een zo recht mogelijke lijn van de lier naar het getrokken object. Hierdoor wordt voorkomen dat de lierkabel zich aan één kant van de trommel ophoopt, met vermindering van de lierefficiëntie en mogelijk kabelschade tot gevolg.
Met een schijfblok dat is bevestigd op een punt recht voor het voertuig kun je de trekrichting veranderen terwijl de staalkabel onder een hoek van maximaal 90° blijft, zodat deze correct op de liertrommel wordt gewikkeld.
Keuze van het juiste schijfblok
Niet elk schijfblok is geschikt voor elke lier. Let op:
- Werklast (WLL): Het schijfblok moet minimaal de trekkracht van je lier aankunnen
- Kabeldiameter: De groef moet passen bij de diameter van je staalkabel of synthetisch touw
- Kwaliteit: Gebruik altijd een schijfblok van minimaal kwaliteit 8,8 (imperiaal: kwaliteit 5) of hoger
Bekijk ons aanbod schijfblokken en klapblokken.
Harpsluiting en bevestigingsmateriaal
De harpsluiting (shackle) is de veilige verbinding tussen kabel, schijfblok en ankerpunt.
Juist gebruik
- Zet de pen niet te vast — draai aan tot vast en dan 1/2 slag terug
- Gebruik altijd een harpsluiting van de juiste werklast
- Inspecteer voor gebruik op slijtage, scheuren of vervorming
- Bevestig nooit een last aan de pen van de harpsluiting — altijd aan de beugel
Veelgemaakte fouten bij takelen
- Te licht schijfblok — Kies altijd een schijfblok met voldoende werklast
- Kabel kruist zichzelf — Zorg dat de kabel vrij door het schijfblok loopt zonder te kruisen
- Ankerpunt te zwak — Test de stevigheid voordat je trekkracht zet
- Geen boomstambeschermer — Wikkel de staalkabel nooit direct om een boom. Gebruik altijd een strop of beschermer
- Haak aan de lier zelf — Bij een dubbele lijn bevestig je de haak aan het voertuig, nooit aan de lier
Vragen over takeltechnieken?
Bij Luwe Trading adviseren we je graag over de juiste takeltechniek en het bijbehorende materiaal. Neem contact op voor persoonlijk advies of bekijk ons assortiment accessoires.